Arbeidsmarkt nu krapper dan vóór crisis

18 februari 2019

In het laatste kwartaal van 2018 is de spanning op de arbeidsmarkt verder opgelopen naar een nieuw hoogtepunt. Het vorige lag kort voor het begin van de crisis, toen er gemiddeld 79 vacatures waren per 100 werklozen. In het vierde kwartaal van 2018 waren dat er 80 per 100 werklozen. CBS meldt al vijf kwartalen op rij een gespannen arbeidsmarkt. Een gespannen arbeidsmarkt betekent dat de vraag naar arbeid bovengemiddeld is en het beschikbare aanbod relatief laag.

De toename van de spanning in het vierde kwartaal is vooral toe te schrijven aan de lagere werkloosheid. Het aantal werklozen nam af met 18.000, aanzienlijk meer dan in het derde kwartaal. Met 3,6% is het werkloosheidspercentage terug op het laagste niveau van vlak voor het uitbreken van de crisis. Het aantal langdurig werklozen is na 2010 niet meer zo klein geweest en het onbenut arbeidspotentieel daalde tot iets meer dan een miljoen.

Het aantal openstaande vacatures bereikte voor het derde achtereenvolgende kwartaal een record, maar de stijging was de kleinste in vijf jaar tijd (+2.000). Ook het aantal banen blijft toenemen. In het vierde kwartaal kwamen er 49.000 banen bij. Al bijna drie jaar wordt elk kwartaal een nieuw record bereikt.

Het aantal openstaande vacatures steeg ook in het vierde kwartaal naar een nieuw record, namelijk 264.000. Na het begin van de crisis in 2008 werd een dieptepunt bereikt met 91.000 vacatures. Sinds het tweede kwartaal van 2018 ligt het aantal hoger dan op het hoogste punt voor de crisis.

In de meeste bedrijfstakken nam het aantal openstaande vacatures niet of relatief weinig toe. In drie bedrijfstakken daalde het aantal. De meeste vacatures kwamen er het afgelopen kwartaal bij in de zorg (+2.000). Ook in de bouw en bij het openbaar bestuur steeg het aantal vacatures licht (+1.000). Hoewel de handel de bedrijfstak is met de meeste vacatures (52.000), was er in het vierde kwartaal een lichte daling (-1.000).

Vergeleken met een jaar eerder waren er aan het einde van het vierde kwartaal 38.000 meer openstaande vacatures in Nederland. De handel (+8.000) en de zorg(+6.000) waren de grootste groeiers.

In het vierde kwartaal van 2018 is het totaal aantal banen met 49.000 toegenomen tot 10 513.000 banen van werknemers en zelfstandigen. De groei van het aantal banen ten opzichte van het voorgaande kwartaal komt daarmee op 0,5%. In deze cijfers zijn alle banen meegeteld, van werknemers en zelfstandigen, voltijd en deeltijd. In een jaar tijd zijn er nu 218.000 banen bijgekomen (+2,1%). Vanaf het tweede kwartaal van 2014 zijn er 782.000 banen bijgekomen (+8,0%).

Net als in de laatste jaren, kwam ook in het afgelopen kwartaal de banengroei grotendeels voor rekening van werknemers. Het aantal banen van werknemers steeg in het vierde kwartaal van 2018 met 47.000 tot 8.404.000. Het aantal banen van zelfstandigen nam met 3.000 toe tot 2.109.000.

Het aantal langdurig werklozen is verder afgenomen. In het vierde kwartaal waren er 94.000 mensen langdurig werkloos. Dat zijn er 44.000 minder dan een jaar eerder in hetzelfde kwartaal. Hiermee is het aantal langdurig werklozen sinds 2010 niet meer zo laag geweest. Het aandeel in de totale werkloosheid kwam hiermee uit op 29%. Ter vergelijking, in het vierde kwartaal van 2017 was dat nog 35%.

Begin 2015 bereikte het aandeel langdurig werklozen het hoogste punt met 44%. Sindsdien is dit aandeel in alle leeftijdsgroepen afgenomen. In het vierde kwartaal van 2018 was 7% van de werkloze jongeren tot 25 jaar een jaar of langer op zoek naar werk en 23% van de werkloze 25- tot 45-jarigen. Bij 45-plussers is het aandeel langdurig werklozen met 50% flink hoger.

Bron: CBS 14-02-2019