Pensioenfondsen beginnen 2019 met teruggelopen dekkingsgraad

07 januari 2019

De gemiddelde dekkingsgraad van de Nederlandse pensioenfondsen is in 2018 teruggelopen van 108% naar 104%. In het laatste kwartaal liepen de fondsen behoorlijke klappen op en werd het herstel van begin 2018 volledig teniet gedaan. De beleidsdekkingsgraad, die leidend is voor kortingen en indexatie, is in 2018 gestegen van 106% naar 108%.

De beleidsdekkingsgraad is gebaseerd op de gemiddelde dekkingsgraad van de afgelopen twaalf maanden. De eindstand van 108% voor 2018 is hoger dan het wettelijke vereiste minimum van 104,3%. De verwachting is echter dat een aantal fondsen het jaar toch afsluit met een dekkingstekort. Vooral een aantal grotere fondsen heeft een dekkingsgraad die nog onder de 104,3% ligt. Mogelijke kortingen per jaareinde 2019 en 2020 zijn daardoor een realistisch scenario.

Drie maanden geleden zag het er nog rooskleurig uit voor de pensioenfondsen. Langzaam maar zeker was er herstel en zag het er naar uit dat de pensioenfondsen uit de gevarenzone kwamen. De laatste drie maanden op de beurzen gooiden echter roet in het eten. De aandelenbeurzen sloten 2018 af met een verlies van ruim 5%. De rente bleef laag en daalde zelfs in december nog verder.

De beurskoersen kwamen in 2018 telkens onder druk te staan, onder andere door de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten (VS) enerzijds en China, Canada en Europa anderzijds. Ook de politieke situatie tussen de VS en Noord-Korea zorgde voor onzekerheid.

De ontwikkelingen op de aandelenbeurzen zorgden voor gebrek aan herstel bij de pensioenfondsen. In tegenstelling tot de aandelenportefeuille behield de vastgoedportefeuille zijn waarde. De vastrentende waardenportefeuille nam met 0,5% rendement iets toe in waarde. De stijging was vooral te danken aan de lange staatsobligaties en hypotheken.

De enige meevaller die de pensioenfondsen dit jaar konden inrekenen, was de overgang naar een nieuwe sterftetafel. Het gaat om de prognosetafel zoals het Actuarieel Genootschap die in september 2018 heeft gepubliceerd. De verwachting is dat alle fondsen per jaareinde zijn overgegaan naar deze tafel. De impact is een verbetering van de dekkingsgraad met gemiddeld 1%.

De ontwikkeling van een nieuw pensioenstelsel bleek in 2018 een onmogelijke opgave voor het kabinet en de sociale partners. En dat terwijl de pensioensector zich geen extra tijd kan permitteren voor noodzakelijke aanpassingen.

Nu de onderhandelingen van het pensioenakkoord in 2018 mislukt zijn en de dekkingsgraden een klap hebben opgelopen, is er een concrete dreiging dat een aantal pensioenfondsen eind 2020 of 2021 moeten korten op de uitkeringen. Mogelijke nieuwe kortingen leggen druk op de premies. Premies zijn momenteel veelal niet kostendekkend, omdat zij veelal gebaseerd worden op het verwacht rendement. Daardoor gaat de pensioenopbouw van werknemers ten koste van het vermogen van het fonds als het rendement niet behaald wordt. Dat is moeilijk te verkopen als de rechten gekort moeten worden.

Bron: Aon.com, 2-01-2019

(7-01-2019)