Geen recht op AOW en kinderbijslag door Duitse mini-job

27 januari 2020

De Hoge Raad heeft in drie arresten uitspraak gedaan over zaken waarin inwoners van Nederland in Duitsland hadden gewerkt in een zogenoemde mini-job. Volgens de Hoge Raad is een inwoner van Nederland die onderworpen is aan de socialezekerheidsregels van de werkstaat niet verzekerd voor de AOW en bestaat er in Nederland ook geen recht op kinderbijslag. Ook niet als in de werkstaat door een te laag arbeidsinkomen geen vergelijkbare rechten worden opgebouwd.

De belanghebbenden in de drie zaken waren in Duitsland werkzaam in een zogenoemde mini-job: een baantje van soms maar twee Ơ drie dagen per maand. Toch vielen de Nederlanders onder de Duitse sociale wetgeving omdat er in Nederland geen werkzaamheden werden verricht. Voor de Duitse versies van AOW en kinderbijslag kwamen zij echter niet in aanmerking. Dat weerhield de SVB er niet van om een korting toe te passen op de AOW-rechten van de Nederlanders. Als reden gaf de SVB op dat de Nederlanders gedurende de periode waarin zij premieplichtig waren voor de Duitse sociale verzekeringen geen Nederlandse AOW-premies hoefden te betalen. Over deze perioden bouwden zij dus evenmin AOW-aanspraken op. De werknemers waren het daar niet mee eens. Het geschil mondde uit in een lange beroepsprocedure waarbij aan het Hof van Justitie van de EU prejudiciƫle vragen zijn voorgelegd.

Het Hof oordeelde dat een lidstaat van de EU bij het berekenen van (een toeslag op) een ouderdomspensioen geen rekening hoeft te houden met een periode van buitenlandse socialeverzekeringsplicht. Sterker nog, een niet-bevoegde lidstaat mag een ingezeten werknemer geen verzekeringsplicht met bijbehorende premiebetaling opleggen. Een niet-bevoegde woonlidstaat mag wel een ouderdomsuitkering toekennen conform de nationale wetgeving. Dit recht op een ouderdomspensioen mag de lidstaat berekenen op basis van een ander aanknopingspunt dan voorwaarden met betrekking tot werk in dienstbetrekking of verzekering. De Nederlandse AOW-verzekering is echter gekoppeld aan de premieplicht. De verplichte beperking van de premieplicht leidt dus inderdaad tot een korting op het recht op AOW.

Wet: art. 6 , 6a AOW
Verordening: art. 13 Vo. 1408/71; art. 11 Vo. 883/2004
Jurisprudentie: HR 24-01-2020, 16/03746 bis (ECLI:NL:HR:2020:17), HR 24-01-2020, 16/03747 bis (ECLI:NL:HR:2020:18); HR 24-01-2020, 16/03748 bis (ECLI:NL:HR:2020:19)